Welk kerstconcert in Wenen boek je?
Wenen biedt in december meer concerten dan een bezoeker avonden heeft, en veel ervan adverteren met dezelfde componisten. De echte verschillen zitten in de zaal en in wie er speelt. Deze gids zet de drie concerten waar de meeste bezoekers tussen kiezen naast elkaar, kijkt daarna verder naar de kerken en de opera, en eindigt bij de kaartverkopers met pruiken rond de Stephansdom.
Kies eerst wat voor avond je wilt
De meeste kerstconcerten in Wenen leunen op Mozart en Strauss, dus de namen op een flyer zeggen je weinig. Begin liever bij de vorm van de avond. Een uur in een crypte past in een marktavond zonder die over te nemen. Een concert van twee uur in een vergulde zaal wordt zelf de avond, en dan wil je ervoor of erna eten. Een zondagsmis met de Wiener Sängerknaben is een dienst en geen voorstelling, en die hoort bij de ochtend.
Een uur in de gewelven van de Peterskerk
De Peterskirche staat op de Petersplatz, vlak naast de Graben, en de barokke kerk verrees tussen 1701 en 1733 naar een ontwerp van Lukas von Hildebrandt. De concerten vinden eronder plaats, in de gewelven, waar het Classic Ensemble Vienna zo'n uur speelt. Reken op Eine kleine Nachtmusik en De vier jaargetijden van Vivaldi naast Bach, Schubert, Haydn en Beethoven, met in de advent en rond nieuwjaar een handvol seizoensstukken erbij.
Omdat het kort is en op de route van de kathedraal naar Am Hof ligt, past het goed bij een koude avond. Loop over de Graben als de lichtjes aangaan en stap naar binnen zodra je tenen gaan klagen. Kaartjes beginnen bij ~€ 49 op GetYourGuide, tegen zo'n 50 euro bij Viator, en beide sites geven een 4,6, uit 767+ en 157+ reviews. Het addertje is het woord kerst in de titel. Een paar reviewers verwachtten kerstliederen en kregen een klassiek programma met maar een deel feestelijke muziek. Korte broeken zijn niet toegestaan, en filmen ook niet.
Vivaldi onder een barokkerk
Het Classic Ensemble Vienna speelt een uur in de gewelven van de Peterskerk, twee minuten van de Graben, vanaf ~€ 49. Boek op tijd als je vooraan wilt zitten, en kom voor de klassiekers, niet voor een kerstliederendienst.
Mozarts Orangerie, met avondeten op de markt
Voor een grootsere avond verkoopt Palace Concerts Schönbrunn een combikaartje voor markt en concert vanaf ~€ 84, zo'n 85 euro bij Viator. Het begint met een tegoedbon voor de eigen kerstmarkt van het paleis, goed voor één gerecht en een warm drankje in een marktmok. Daarna loop je om naar de Orangerie, de zaal waar Mozart in 1786 optrad, voor het Schönbrunn Palace Orchestra met een sopraan en een bariton in een programma van Mozart en Strauss dat afsluit met de Blauwe Donau. De hogere categorieën voegen mousserende wijn toe, en VIP geeft voorrang bij de ingang, drankjes, een gedrukt programma en de garderobe. Op sommige data verhuizen de paleisconcerten naar het paleis zelf, naar de Grote Galerij of de Wit-Gouden Zaal, dus kijk op je kaartje waar het is.
Bij de timing gaat het vaak mis. De gewone concerten in de Orangerie beginnen om 20:30, met deuren een halfuur eerder, en de markt sluit om 21:00, of om 19:00 vanaf 25 december. Gebruik de bon dus eerst en zie hem als je avondeten. Reviewers, die de combinatie een 4,4 geven op GetYourGuide (123+) en een 4,2 op Viator (45+), noemen een ingang die in het donker lastig te vinden is en een trage garderobe als iedereen tegelijk vertrekt. Binnen elke categorie is de plaatsing vrij, dus wie vroeg komt, krijgt de betere stoelen.
De sluitingstijden van de markt bij Schönbrunn worden pas vlak voor het seizoen door de organisator bevestigd, dus kijk op de eigen site van de markt voordat je je avondeten erop afstemt. De kramen zelf staan in onze gids over de kerstmarkten bij de paleizen, en de staatsievertrekken bij daglicht in Schönbrunn en de Hofburg in de winter.
Mozart in kostuum in de Musikverein
In de Gouden Zaal van de Musikverein geven de Wiener Philharmoniker hun nieuwjaarsconcert. Op veel andere avonden is de zaal van het Vienna Mozart Orchestra, opgericht in 1986, dat zo'n 30 musici in historische kostuums en met pruiken op het podium zet, samen met twee operazangers. De zangers nemen de aria's van Mozart voor hun rekening, en de twee uur eindigen met de Blauwe Donau en de Radetzkymars. Plaatsen beginnen bij ~€ 69 op GetYourGuide, zo'n 70 euro bij Viator, en het heeft meer reviews dan wat dan ook in deze gids: 4,6 uit 6.213+ en 4,3 uit 956+. Het addertje zit in wat het niet is. Dit is een kostuumvoorstelling voor bezoekers, niet de Wiener Philharmoniker, en vanaf plaatsen op de galerij zie je het podium soms maar beperkt.
De aanbieding noemt een paar praktische punten. Je ruilt je boeking om voor een kaartje bij het kantoor van het orkest tussen 9:30 en 18:00, of op de avond zelf vanaf 19:15 bij de kassa. Kinderen van 5 tot 18 jaar betalen minder, net als studenten met een ISIC-kaart. De dresscode is smart casual, en daar passen de warme laagjes die je op de markten droeg prima bij.
Adventsmuziek in de kerken
Veel Weense kerken houden eigen advents- en kerstconcerten, en sommige verkopen die via dezelfde boekingssites. De Annakerk en de Kapucijnenkerk hebben daar allebei een kerstprogramma staan. Ook de Stephansdom organiseert klassieke concerten, tegen de laagste prijzen die we zagen. Met wat geluk hoor je ook Stille Nacht, dat in 1818 voor het eerst klonk in Oberndorf bij Salzburg.
Een deel van de mooiste muziek kost helemaal niets. Am Hof heeft op de meeste avonden koren op het programma, en de oude markt op de Freyung heeft vanaf 16:00 adventsmuziek. Onze gids over de markten in de binnenstad geeft de openingstijden.
Zondagsmis en een avond in de opera
De Wiener Sängerknaben zingen een groot deel van het jaar de zondagsmis in de Burgkapelle, de keizerlijke kapel in de Hofburg. Het is een kerkdienst, dus kleed je daarop en blijf tot het eind, in plaats van weg te glippen na de muziek waarvoor je kwam. Kijk in het eigen schema van de kapel welke zondagen in je reis vallen, want het koor zingt er niet het hele jaar. Een zondagsmis is ook een mooi begin van de ochtend, want de keizerlijke appartementen en het Sisi Museum zitten in hetzelfde paleis.
Zie je liever een opera dan een concert, kijk dan naar de programma's van de Staatsopera en de Volksoper, en naar het Konzerthaus voor orkestavonden. De staanplaatsen in de Staatsopera kosten weinig, maar ze zijn snel weg, dus ze passen bij reizigers die flexibel zijn met de avond.
De kaartverkopers met pruiken
Rond de Stephansdom delen verkopers verkleed als Mozart flyers uit en verkopen ze op straat concertkaartjes. Sommige concerten die ze verkopen zijn prima. Het probleem is dat je op de stoep de plaats en de prijs nergens mee kunt vergelijken. Kies eerst de zaal en het ensemble. Boek daarna via de zaal zelf of via een aanbieding met een lange reeks reviews, na een blik op de zaalplattegrond. Valt je oog op een flyer, bewaar hem dan en zoek het concert online op voordat je betaalt.
Dresscodes en vooruit boeken
De dresscodes in de aanbiedingen zijn ontspannen. De Peterskerk vraagt alleen dat je de korte broek thuislaat, en de Mozartavond in de Musikverein vraagt om smart casual. De grotere praktische vraag is je jas. Na een paleisconcert lopen de rijen bij de garderobe op, en twee uur een parka op schoot is geen pretje. Onze gids over het weer in december raadt laagjes aan die buiten werken en in een warme zaal.
De adventsweekenden raken het eerst vol, te beginnen met de betere categorieën in de Orangerie en de voorste rijen in de Peterskerk. Boek die zodra je data vastliggen, en houd één doordeweekse avond vrij voor een concert dat je op de dag zelf kiest. Voor het eten voor of na de muziek zet onze gids over Punsch en kersteten op een rij wat je bij de kramen eet, en de tabel met openingstijden laat zien welke markten nog open zijn als je naar buiten komt.